“De burgerlijke maatschappij, voor zoverre deze dient ter vrijwaring van de eigendom, is in werkelijkheid ingevoerd ter verdediging van de rijken tegen de armen, of van degenen met eigendom tegen degenen zonder eigendom.”
Adam Smith, Wealth of Nations
— Als duiding van dit archief —
Het Marxistisch Internet Archief besliste de indeling van auteurs in marxistische en anderen op te heffen. Zie het charter en de regels. Daarom staan hier in het overzicht verschillende auteurs die al dan niet marxist zijn. In de Nederlandstalige sectie is er beslist een gewone lijst van marxisten behouden.
(1918 - 1990) Kritiseerde het marxisme vanuit het structuralisme.
(1925 - 1995) Een van de belangrijkste Belgische filosofen. Hij was een ‘totale’ filosoof, van logica naar het zoeken van een wetenschappelijk verantwoord wereldbeeld in termen van symmetrie.
(1817 - 1876) Anarchistisch denker en revolutionair. Stichtte in 1864 de revolutionaire ‘Internationale broederschap’. In 1868 bij de 1ste Internationale. Kwam in conflict met Marx en werd uit de Internationale gezet.
(1903 - 1979) Zijn leven was een mengeling van intellectuele activiteit en een zoektocht naar een politiek instrument. Als een expert in het werk van Karl Marx ontwikkelde hij een eigen stijl in de zienswijze op het socialisme.
(1902 - 1985) Als Frans historicus was hij zowat de incarnatie van de Annales-school. Hij verwierp de geschiedenis van de ‘grote gebeurtenissen’, van de ‘grote mannen’. Maar had aandacht voor de gelaagdheid van de tijdsduur.
(1915 - 2007) Hij was een radencommunist, de stroming die geen partijdictatuur (zoals stalinisme) wil, maar machtsvorming van onderop belichaamd in raden. Geestverwanten: Anton Pannekoek en Herman Gorter. Ook sympathie voor Trotski, maar in 1934 een radencommunist.
(1922 - 1997) Filosoof, politiek denker, maatschappijcriticus, praktiserend psychoanalyticus, sovjetkenner en econoom. Werkte enige tijd bij de OESO en was medeoprichter van het revolutionaire blad en gelijknamige groep: Socialisme ou Barbarie (1948-1967).
(1864 - 1942) Cornelissen zag als zijn levenstaak een economische theorie te ontwerpen als grondslag voor het moderne socialisme. Hij schreef over theoretische economische werken, als de waardeleer en de loontheorie.
(1915 - 2006) Wordt op zijn 16de lid van de KPB. Met de Spaanse burgeroorlog gaat hij met de Internationale Brigades de republiek verdedigen tegen de fascisten. Terug in België: opgeroepen voor het Belgische leger. Verzeild bij de Britten en wordt gevat door de Duitsers. Hij ontsnapt en duikt onder. In de loop van de oorlog organiseert hij de clandestiene KPB. Na de oorlog neemt hij verschillende functies in de partij waar.
(1885 - 1953) Hendrik De Man ontwerpt in 1933 het Plan van de Arbeid, dat de nationalisatie inhoudt van de basisindustrie, het kredietwezen en het openbaar vervoer in België. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakt De Man een ommezwaai van links naar rechts en collaboreert hij met de Nieuwe Orde. Dat levert hem een veroordeling — bij verstek — tot 20 jaar cel op. Hendrik De Man verongelukt in ballingschap in Zwitserland.
(1931 - 1994) Op zijn 18e bij de Lettristische Internationale (poëzie en muziek samenbrengen, het stedelijke landschap transformeren door ‘psycho-geografie’). Via tussenstappen naar de Situationistische Internationale, bestaande uit ongeveer een dozijn Parijse intellectuelen. Het kapitalisme heeft een nefaste invloed op de creativiteit en scheidt het sociale lichaam in actoren en toeschouwers. Hij stelde dat het ‘spektakel’ alle andere vormen van dominantie overheerst. Zijn boek had een grote invloed op de studentenopstand van mei 1968.
(1846 - 1919) Anarchist op latere leeftijd. Richt Recht voor Allen op. Een periodiek dat later het orgaan werd van de sociaaldemocraten. Was secretaris van de Sociaal Democratische Bond. Medeoprichter van het Nationaal Arbeidssecretariaat. In 1897 begint hij met het blad De Vrije Socialist. Met de spoorwegstaking, in Nederland, van 1903 was hij nog van betekenis.
(1879 - 1955) Natuurkundige, revolutioneerde het wereldbeeld (Newton) met het concept van ‘relativiteit’ aangaande ruimte en tijd. Ook een aandacht voor sociale rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid.
(1926 - 1984) Franse ‘post’ structuralist, gekend omwille van zijn concepten en codes waarmee maatschappijen opereren (het ‘principe van uitsluitng’).
(1869 - 1940) Amerikaanse anarchiste, docente en schrijfster in de USA. Zij streed ook in de Spaanse burgeroorlog.
(1906 - 1957) Franz Holß is een pseudoniem voor Franz Wilhelm Meyer. Vanwege verzetsactiviteiten ontvlucht hij in 1934 Duitsland. Via Nederland, België en Frankrijk ontsnapt hij in 1942 naar de Verenigde Staten. Daar kwam hij in 1957 bij een verkeersongeval om het leven. Zijn periode in Nederland en België geeft een massa aan prenten voor revolutionaire kranten en periodieken.
(1871 - 1968) Sociaaldemocratisch politcus, gerekend tot de linkerzijde. In 1905 secretaris van de Tweede Internationale, speelde een rol met de Conferentie van Stockholm (1917). Voorzitter van de Kamer geweest en ministerposten bekleed.
(1842 - 1921) Russisch anarchist. Met Proudhon en Bakoenin een theoreticus van het anarchisme. Ook op vele wetenschappelijke gebieden actief. Van 1876 tot 1917 verbleef hij noodgedwongen in het buitenland. Na de revolutie keerde hij terug naar Rusland.
(1908 - ) Frans etnoloog die wordt beschouwd als een van de grote denkers van de twintigste eeuw. Hij heeft het structuralisme in de sociale wetenschappen grotendeels vormgegeven.
(1925 - 1961) Een van de oprichters van de Mouvement National Congolais (MNC), dat in mei 1960 de verkiezingen won. Onder zijn leiding kwam de eerste Congolese regering tot stand, dadelijk geconfronteerd met vijandigheden van de Verenigde Staten en België. In september 1960 ontheft president Kasavubu hem uit zijn functie. Lumumba wordt aangehouden in december 1961 en vermoord in februari daaropvolgend.
(1884 - 1934) Als kind deelgenomen aan de revolutie van 1905 en anarchist geworden. Ter dood veroordeeld onder het tsarisme kreeg hij gratie, maar vertoefde wel bijna acht jaar in de gevangenis. Machno organiseerde een sterke plattelandsorganisatie, die ook een militair karakter had. De partisanen van Machno waren een harde noot voor de Witten. Machno en het Rode Leger van Trotski konden geen overeenstemming bereiken en Machno moest vluchten. In Parijs stierf hij ziek en ellendig.
(1925 - 2005) Antropoloog van de Franse school. Deze marxistische antropologen willen een economische antropologie uitbouwen.
(1911 - 1997) Docter in de Geschiedenis RUG. In het verzet actief tijdens WO II en een jaar gevangengezet in Buchenwald. Van 1940 tot 1983 lid van de Kommunistische Partij van België. Tussen 1969 en 1978 docent geschiedenis VUB. Hij publiceerde over economie en de politieke actualiteit.
(1924 - 1994) Politicoloog en redacteur van het Engelse tijdschrift Socialist Register. Behoorde tot de linkervleugel en was actief in de beweging tegen de oorlog in Vietnam.
(1936 - 1979) Grieks-Franse politieke socioloog. Gekend, met Louis Althusser, als een marxistische structuralist. Veel gewerkt rond het begrip van de staat.
(1859 - 1892) Wellicht was hij de incarnatie van het beeld van de ‘bommen-gooiende anarchist’. Hij dacht dat het doden van de vertegenwoordigers van de burgerlijke orde voldoende was voor een betere maatschappij.
(1929 - 2003) Roosens is voorzitter geweest van het Frans Masereelfonds en werkte mee aan verschillende tijdschriften zoals Meervoud, De Nieuwe en het Vlaams Marxistisch Tijdschrift. Hij was flamingant én marxist, sterk geïnspireerd door Gramsci.
(1879 - 1953) In 1903 wordt Stalin lid van de bolsjewieken. Trok na de burgeroorlog meer en meer macht naar zich toe. In 1922 riep Lenin op om Stalin te verwijderen van zijn post, wat nu bekend staat als Lenins laatste testament. Bezieler van de theorie van “socialisme in één land”. Verantwoordelijk voor de moord op de gehele bolsjewistische leiding en de bestendiging van een bureaucratische dictatuur in de Sovjetunie.
(1892 - 1980) Tijdens WOI militair in het Oostenrijks-Hongaarse leger, krijgsgevangen genomen maakt hij de Oktoberrevolutie mee. Bekende zich tot de bolsjewieken. 1941: in het verzet tegen Duitsland en Italië. Na de oorlog de onbetwiste leider in de Communistische Partij. Later staatsman voor het leven. Tito koos voor een zgn. ‘arbeiderszelfbestuur’. Hield de verschillende Joegoeslavische landen bijeen middels zijn autoriteit. Vaarde tegenover de Sovjet-Unie een onafhankelijke koers. Speelde een belangrijke rol in de vereniging van de niet-gebonden landen.
(1893 - 1973) Tijdens de Berlijnse opstand (1953) waren Ulbricht en de SED in verwarring. Geweld gebruiken tegen boeren en arbeiders in een boeren en arbeiders heilstaat? Uiteindelijk sloegen de Russen de opstand neer. Ulbricht volgde tot de jaren zeventig een Moskou getrouwe lijn. Aan het begin van de jaren zeventig ging Walter Ulbricht een meer onafhankelijke koers varen. Als gevolg hiervan moest hij in mei 1971 zijn functie als secretaris-generaal van de SED neerleggen.
(1897 - 1975) was een jurist van opleiding en was actief in de communistische en sociaaldemocratische beweging. Hij had een sterke interesse in de Russische revolutie en vertaalde Leon Trotski’s Russische Revolutie.
(1946 - 2004) Heel zijn leven actief geweest in de arbeidersbeweging. Ook in de anti-fascistische beweging en de Vierde Internationale. Medeoprichter van Charta 91. Hij vertaalde o.a. De befaamde Traité d’économie marxiste van Ernest Mandel.
(1906 - 2003) Geschiedenis als een ‘menselijke wetenschap’, daarmee was hij begaan. Hij had aandacht voor Freudiaanse en andere psychologie, zonder het marxisme te veronachtzamen.
(1885 - 1922) juriste en publiciste; pseudoniem: Eumaios. Actief in de vrouwenbeweging, anti-militairistische beweging, na 1918 koos zij voor het anarchisme. Zeer begaan met vraagstukken van misdaad en straf.
(1893 - 1976) Wordt de leider van de Chinese communistische partij tijdens de Lange Mars in 1937, leidde China naar de revolutie van 1949 en bleef het onbetwiste hoofd tot aan zijn dood in 1976.
(1922 - 1997) Tsjechisch filosoof, publiceerde o.a. over dialectiek.